Đoạn giới thiệu ngắn là thứ được đọc đầu tiên và được dùng lại nhiều nhất: đầu hồ sơ, trên trang cá nhân của khoa, trong lời giới thiệu diễn giả, trong hồ sơ gửi đối tác. Vậy mà phần lớn người viết nó vội trong năm phút.
Một công thức dùng được
Câu một — bạn là ai về mặt nghề nghiệp. Chức danh, đơn vị, lĩnh vực.
Câu hai — bạn nghiên cứu gì. Nêu hướng cụ thể, không nêu cả ngành. Đây là câu quan trọng nhất và cũng là câu hay bị viết chung chung nhất.
Câu ba — bằng chứng. Một hoặc hai điểm cụ thể nhất: một hướng bạn đã theo đuổi nhiều năm, một sản phẩm đã được áp dụng, một vai trò đáng kể.
Câu bốn — bối cảnh hiện tại. Bạn đang làm gì, hoặc đang tìm hợp tác về vấn đề gì.
Bốn câu là đủ cho hầu hết trường hợp.
Ba độ dài nên có sẵn
- Một câu — dùng khi được giới thiệu nhanh hoặc điền vào ô ngắn.
- Bốn câu — bản chuẩn, dùng ở hầu hết nơi.
- Một đoạn dài hơn — khoảng nửa trang, dùng cho trang cá nhân hoặc hồ sơ đối tác, có thêm bối cảnh về quá trình.
Viết cả ba một lần, lưu cùng chỗ với bản gốc hồ sơ. Sau đó mỗi lần cần chỉ việc lấy ra.
Những lỗi hay gặp
- Nêu lĩnh vực quá rộng. Một câu nói bạn nghiên cứu về giáo dục không cho người đọc biết gì cả. Hãy nêu hướng hẹp thật sự của bạn.
- Liệt kê thay vì mô tả. Đoạn giới thiệu không phải nơi liệt kê mọi chức vụ đã giữ.
- Dùng từ đao to búa lớn không có nội dung. Những cụm như đóng góp quan trọng hay có nhiều thành tựu không nói lên điều gì; một chi tiết cụ thể nói được nhiều hơn.
- Viết ở ngôi thứ nhất trong khi văn cảnh cần ngôi thứ ba, hoặc ngược lại. Nên có sẵn cả hai dạng vì mỗi nơi yêu cầu khác nhau.
- Không cập nhật. Đoạn giới thiệu viết từ khi mới bảo vệ luận án mà tới nay vẫn dùng là chuyện thường xảy ra.
Bản tiếng Anh
Nếu bạn có hợp tác quốc tế, hãy chuẩn bị luôn bản tiếng Anh — nhưng viết lại chứ đừng dịch từng chữ. Cách diễn đạt tự nhiên trong tiếng Việt khi dịch sát thường thành câu vụng.
Nếu có thể, nhờ một người dùng tiếng Anh tốt đọc lại một lượt. Đoạn này ngắn nên nhờ đọc không phiền ai.
Rà lại mỗi năm
Đặt một mốc cố định, chẳng hạn đầu năm học, mở đoạn giới thiệu ra đọc lại. Hướng nghiên cứu của bạn có dịch chuyển không, chức danh có thay đổi không, ví dụ bạn nêu có còn là ví dụ tốt nhất không.
Mất mười phút, và nó giữ cho ấn tượng đầu tiên về bạn luôn đúng với hiện tại.
Trên lylichkhoahoc.com, ba độ dài này lưu cùng chỗ với hồ sơ, nên khi cần bản nào bạn lấy đúng bản đó thay vì viết lại từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Đoạn giới thiệu ngắn nên gồm những gì?
Bốn câu: bạn là ai về nghề nghiệp, bạn nghiên cứu hướng cụ thể nào, một hai bằng chứng cụ thể, và bối cảnh hiện tại của bạn.
Nên chuẩn bị mấy độ dài?
Ba: một câu cho ô ngắn, bốn câu làm bản chuẩn, và một đoạn nửa trang cho trang cá nhân hoặc hồ sơ đối tác.
Lỗi phổ biến nhất khi viết đoạn này là gì?
Nêu lĩnh vực quá rộng. Nói rằng bạn nghiên cứu về một ngành lớn không cho người đọc biết gì; cần nêu hướng hẹp thật sự.
Bản tiếng Anh nên dịch hay viết lại?
Nên viết lại chứ không dịch từng chữ, vì cách diễn đạt tự nhiên trong tiếng Việt khi dịch sát thường thành câu vụng.
Bao lâu nên rà lại đoạn giới thiệu?
Mỗi năm một lần vào một mốc cố định, để kiểm tra hướng nghiên cứu, chức danh và các ví dụ nêu ra có còn đúng với hiện tại không.
