Công bố chung với nhóm nước ngoài thường được đánh giá tích cực: nó cho thấy bạn làm việc được trong môi trường quốc tế và công trình đã qua bình duyệt ở mức cao. Nhưng khi kê khai, có vài chỗ cần xử lý cẩn thận.
Vấn đề thường gặp: bạn không đứng đầu
Trong nhiều hợp tác, người đứng đầu là nghiên cứu sinh hoặc thành viên của nhóm nước ngoài, còn bạn ở vị trí giữa. Điều này bình thường và không có gì sai, nhưng nó khiến việc thể hiện vai trò trở nên khó hơn.
Cách xử lý:
- Dùng phần khai báo đóng góp tác giả nếu tạp chí có mục này. Đây là minh chứng mạnh nhất và ngày càng nhiều tạp chí yêu cầu.
- Xin xác nhận bằng văn bản từ tác giả liên hệ nêu rõ phần việc bạn đảm nhận. Nên xin ngay khi bài xuất bản, lúc mọi người còn liên lạc thuận tiện.
- Nêu rõ đóng góp đặc thù của phía Việt Nam nếu có — dữ liệu thực địa, mẫu vật, quyền tiếp cận đối tượng nghiên cứu. Đây thường là phần không thể thay thế và đáng được nói rõ.
Bài có rất nhiều tác giả
Với các công trình hợp tác lớn, danh sách tác giả có thể rất dài. Khi kê khai, đừng cắt bớt tên. Thay vào đó, hãy nêu rõ vai trò của bạn và bổ sung minh chứng về phần đóng góp cụ thể.
Nếu công trình thuộc dạng hợp tác đa trung tâm với hàng chục tác giả, hãy trình bày trung thực về tính chất của nó thay vì để người thẩm định tự suy.
Ghi nhận tài trợ
Bài hợp tác quốc tế thường có nhiều nguồn tài trợ, gồm cả nguồn nước ngoài. Cần ghi đầy đủ, và nếu công trình cũng là sản phẩm của một đề tài trong nước thì phải bảo đảm mã đề tài được ghi trong bài — nếu không, bạn không tính được nó vào sản phẩm của đề tài đó.
Đây là chi tiết hay bị bỏ sót khi bản thảo do phía nước ngoài chuẩn bị. Hãy chủ động yêu cầu bổ sung trước khi bài lên khuôn.
Vấn đề đơn vị công tác
Ghi tên đơn vị Việt Nam của bạn trong phần địa chỉ tác giả. Nghe hiển nhiên nhưng thực tế nhiều người ghi thiếu, đặc biệt khi đang làm việc tạm thời ở nước ngoài. Hậu quả: công trình không được tính vào thành tích của đơn vị bạn, và bạn cũng khó chứng minh mối liên hệ.
Nếu bạn có hai đơn vị, hãy ghi cả hai theo đúng thông lệ của tạp chí.
Lưu ý về dữ liệu và bản quyền
Trước khi tham gia hợp tác, nên thoả thuận rõ về quyền sử dụng dữ liệu sau này và về việc ai được công bố tiếp phần nào. Điều này không chỉ tránh tranh chấp mà còn quyết định bạn có được dùng dữ liệu đó cho các công trình tiếp theo hay không.
Trên lylichkhoahoc.com, mỗi công bố có ô ghi vai trò, ô ghi nguồn tài trợ và ô ghi chú minh chứng — giúp bạn phát hiện ngay những bài hợp tác còn thiếu xác nhận về phần đóng góp.
Câu hỏi thường gặp
Không phải tác giả đứng đầu thì chứng minh vai trò thế nào?
Dùng phần khai báo đóng góp tác giả nếu tạp chí có mục này, và xin xác nhận bằng văn bản từ tác giả liên hệ nêu rõ phần việc bạn đảm nhận.
Bài có hàng chục tác giả thì kê khai ra sao?
Không cắt bớt tên, nêu rõ vai trò của bạn và bổ sung minh chứng về phần đóng góp cụ thể, đồng thời trình bày trung thực về tính chất hợp tác đa trung tâm.
Quên ghi mã đề tài trong nước vào bài hợp tác thì sao?
Bạn sẽ khó tính bài đó là sản phẩm của đề tài. Nên chủ động yêu cầu bổ sung trước khi bài lên khuôn, vì bản thảo thường do phía nước ngoài chuẩn bị.
Có bắt buộc ghi đơn vị Việt Nam trong địa chỉ tác giả không?
Rất nên. Thiếu thông tin này thì công trình không được tính vào thành tích của đơn vị bạn và bạn cũng khó chứng minh mối liên hệ.
Nên thoả thuận gì trước khi tham gia hợp tác quốc tế?
Quyền sử dụng dữ liệu sau này và việc ai được công bố tiếp phần nào, vì điều đó quyết định bạn có dùng được dữ liệu cho công trình tiếp theo hay không.
