Đề cương nghiên cứu xuất hiện trong nhiều loại hồ sơ: đăng ký đề tài, xin học bổng, ứng tuyển vị trí nghiên cứu. Dù khác nhau về độ dài và biểu mẫu, người xét đều tìm cùng ba thứ.
Ba câu hỏi người xét luôn tìm
Một — vấn đề là gì và vì sao đáng làm? Không phải lĩnh vực rộng, mà một vấn đề cụ thể. Và không phải vì sao lĩnh vực quan trọng, mà vì sao vấn đề này chưa được giải quyết.
Hai — làm bằng cách nào? Phương pháp phải cụ thể tới mức người cùng ngành hình dung được các bước. Câu chung chung kiểu sẽ sử dụng các phương pháp phù hợp là dấu hiệu đề cương chưa chín.
Ba — có khả thi không? Bạn có dữ liệu, thiết bị, nhân lực và thời gian để làm không. Đây là câu hỏi bị bỏ qua nhiều nhất, trong khi hội đồng quan tâm rất sâu.
Cấu trúc dùng được cho hầu hết trường hợp
- Bối cảnh và vấn đề — ngắn, dẫn thẳng tới khoảng trống.
- Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu — nêu rõ, tách bạch mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể.
- Tổng quan ngắn — chỉ những công trình liên quan trực tiếp, đủ để chứng minh khoảng trống là có thật.
- Phương pháp — thiết kế, đối tượng, cách thu thập và phân tích dữ liệu.
- Kế hoạch thực hiện — các giai đoạn kèm mốc thời gian.
- Sản phẩm dự kiến — cụ thể và vừa sức, vì nó sẽ được đối chiếu khi nghiệm thu.
- Điều kiện thực hiện — nhóm nghiên cứu, thiết bị, dữ liệu, hợp tác đã có.
Những lỗi thường gặp
- Phần tổng quan quá dài. Đề cương không phải bài tổng quan. Người xét cần biết bạn định làm gì, không cần bạn chứng minh đã đọc nhiều.
- Mục tiêu quá rộng. Một đề cương nhận làm cả năm vấn đề lớn trong hai năm là dấu hiệu người viết chưa hình dung được khối lượng công việc.
- Cam kết sản phẩm quá tay. Con số bài báo cam kết sẽ được đối chiếu khi nghiệm thu. Cam kết vừa sức quan trọng hơn gây ấn tượng.
- Bỏ qua rủi ro. Một đề cương nêu được rủi ro chính và phương án dự phòng trông chín chắn hơn hẳn.
- Không khớp với hồ sơ năng lực. Nếu đề cương nói về một hướng mà lý lịch khoa học của bạn không có dấu vết nào, hội đồng sẽ băn khoăn về khả năng thực hiện.
Sự nhất quán với lý lịch khoa học
Đây là điểm nhiều người bỏ qua. Hai văn bản này được đọc cùng nhau. Nếu lý lịch cho thấy bạn mạnh ở hướng A còn đề cương đề xuất làm hướng B hoàn toàn khác, hãy giải thích rõ mối liên hệ — hoặc nêu rõ đây là bước chuyển hướng có chủ đích, kèm lý do và kèm người hợp tác đã có ở hướng mới.
Trên lylichkhoahoc.com, bạn có thể xuất bản hồ sơ năng lực gọn kèm theo đề cương, chọn lọc đúng những công trình liên quan tới hướng đang đề xuất.
Câu hỏi thường gặp
Ba thứ người xét đề cương luôn tìm là gì?
Vấn đề cụ thể và vì sao đáng làm, phương pháp cụ thể tới mức hình dung được các bước, và tính khả thi về dữ liệu, thiết bị, nhân lực, thời gian.
Phần tổng quan trong đề cương nên dài bao nhiêu?
Ngắn, chỉ gồm những công trình liên quan trực tiếp đủ để chứng minh khoảng trống là có thật. Đề cương không phải bài tổng quan.
Có nên nêu rủi ro trong đề cương không?
Rất nên. Một đề cương nêu được rủi ro chính kèm phương án dự phòng trông chín chắn hơn hẳn so với đề cương chỉ toàn viễn cảnh thuận lợi.
Cam kết sản phẩm nên ở mức nào?
Vừa sức, vì con số cam kết sẽ được đối chiếu khi nghiệm thu. Cam kết quá tay gây khó cho chính bạn ở giai đoạn kết thúc.
Đề cương khác hướng với lý lịch khoa học thì sao?
Cần giải thích rõ mối liên hệ, hoặc nêu đây là bước chuyển hướng có chủ đích kèm lý do và người hợp tác đã có ở hướng mới.
